సమన్వయ సమ్మేళనాలు — అదనపు అభ్యాసం

భావన కోర్

స్టీరియో ఐసోమెరిజం సమన్వయ సమ్మేళనాల్లో

Cis-Trans (Geometric) ఐసోమెరిజం: Octahedral మరియు square planar complex లలో

[Pt(NH₃)₂Cl₂]: cis (ఒకే వైపు Cl) మరియు trans (వ్యతిరేక వైపు Cl)

Optical ఐసోమెరిజం: [Co(en)₃]³⁺ లాంటి complexes లో

en = ethylenediamine (bidentate). d మరియు l రూపాలు.

EAN (Effective Atomic Number) నియమం

Sidgwick నియమం: కేంద్ర లోహం EAN = దగ్గరి noble gas EAN

EAN = లోహ అణుసంఖ్య - ఆక్సీకరణ స్థానం + 2 × (CO No.)

[Fe(CO)₅]: Fe=26, OS=0, CO No.=5: 26-0+10=36 (Kr) ✓

Ionization ఐసోమెరిజం

ఒకే పరమాణువు సూత్రం కానీ అయనీకరణంపై వేర్వేరు అయాన్లు

[Co(NH₃)₅Br]SO₄ vs [Co(NH₃)₅SO₄]Br: వేర్వేరు precipitates AgNO₃ తో

Linkage ఐసోమెరిజం

అంబివిడెంట్ లిగాండ్ వేర్వేరు పరమాణువుల ద్వారా బంధపడినప్పుడు

NO₂⁻: N ద్వారా (nitro-) లేదా O ద్వారా (nitrito-)

SCN⁻: S ద్వారా (thiocyanato) లేదా N ద్వారా (isothiocyanato)

CFSE (Crystal Field Stabilisation Energy)

Octahedral field లో: t₂g ఎలక్ట్రాన్లు -0.4Δo, e_g ఎలక్ట్రాన్లు +0.6Δo పొందుతాయి

CFSE = -0.4Δo × (t₂g ఎలక్ట్రాన్లు) + 0.6Δo × (e_g ఎలక్ట్రాన్లు)

High spin vs Low spin: బలహీన లిగాండ్లు → high spin; బలమైన → low spin

సూత్ర వాల్ట్

EAN నియమం

EAN = Z - OS + 2(CO No.)

Noble gas సంఖ్య

CFSE (octahedral)

t₂g: -0.4Δo; e_g: +0.6Δo

స్థిరీకరణ శక్తి

Cis isomer

ఒకే రకం లిగాండ్లు ఒకే వైపు

Pt(NH₃)₂Cl₂

Linkage ఐసోమెరిజం

NO₂⁻: nitro- / nitrito-

అంబివిడెంట్ లిగాండ్

పరిష్కృత ఉదాహరణలు

మధ్యస్థం [Fe(CO)₅] EAN నిర్ణయించండి▾

[Fe(CO)₅] EAN కనుక్కోండి.

Fe: Z=26, OS=0, CO No.=5

EAN = 26-0+2×5 = 36 = Kr (noble gas) ✓

✓ EAN = 36 (Kr) — EAN నియమం సంతృప్తి

EAPCET స్థాయి [Pt(NH₃)₂Cl₂] cis మరియు trans ఐసోమర్ల పోలిక▾

[Pt(NH₃)₂Cl₂] cis మరియు trans ఐసోమర్లు వేర్వేరు లక్షణాలు ఎందుకు?

cis: రెండు Cl ఒకే వైపు → ద్విధ్రువ భ్రామకం ≠ 0; trans: రెండు వ్యతిరేక వైపు → రద్దు → μ = 0

cis-Pt(NH₃)₂Cl₂ = Cisplatin (cancer drug); trans = cisplatin లా పని చేయదు

✓ cis (Cisplatin): μ≠0, cancer drug. trans: μ=0, నిర్జీవ.

తప్పుల విశ్లేషణ

🔗

Cis-Trans ఐసోమెరిజం అన్ని complexes కు వర్తిస్తుందని

❌ తప్పు

[Co(NH₃)₆]³⁺ కు cis-trans ✗

✓ సరైనది

cis-trans: రెండు రకాల
లిగాండ్లు అవసరం ✓
[MA₄B₂] రూపం

💡 Cis-trans కు కనీసం రెండు రకాల లిగాండ్లు అవసరం. [MA₆] రకానికి ఐసోమెరిజం లేదు.

⚗️

EAN నియమం అన్ని complexes కు వర్తిస్తుందని

❌ తప్పు

అన్ని complexes EAN నియమం ✓ అని ✗

✓ సరైనది

EAN: organometallic compounds కు మాత్రమే ✓
అయానిక్ complexes లో
ఎల్లప్పుడూ వర్తించదు

💡 EAN నియమం carbonyls ([Fe(CO)₅], [Ni(CO)₄]) వంటి organometallic compounds కు వర్తిస్తుంది.

అధ్యాయ తెలివిడి

EAPCET వెయిటేజ్

Cis-Trans ఐసోమెరిజం

EAN నియమం

PYQ నమూనాలు

Cis-Trans [MA₄B₂]Linkage isomerism NO₂⁻ EAN [Fe(CO)₅]=36

పరీక్షా వ్యూహం

Cis-Trans: రెండు రకాల లిగాండ్లు + square planar లేదా octahedral. [MA₄B₂], [MA₃B₃].
Linkage isomerism: NO₂⁻ (nitro/nitrito), SCN⁻ (thiocyanato/isothiocyanato).